Hoe Blockchain de machtsbalans tussen burgers en datamonopolisten kan herstellen, op voorwaarde van een heldere digitaliseringsstrategie van de overheid

Donderdag 13 september 2018 mag ik aanschuiven bij de openbare hoorzitting van de Tweede Kamer-commissie voor de vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat. Het onderwerp is de Digitaliseringsstrategie in de praktijk. Zie hier de agenda.

Hieronder mijn openingsstatement.

"Voorzitter, leden van de commissie, mede-ondernemers, mede-burgers,

mijn naam is Lykle de Vries. Wellicht zag u onlangs nog de aflevering van Zomergasten, met Marleen Stikker, directeur van Waag Society. Ik ben een zogenaamd mogelijkheden-mens, en om die reden al meer dan twintig jaar gefascineerd door de mogelijkheden en uitdagingen die internet ons brengt. De afgelopen jaren heb ik me verdiept en gespecialiseerd in Blockchain Technologie, en ben ik actief als spreker, trainer en adviseur op dat vlak voor diverse organisaties. Ik doe dat onder de vlag van Blockchain Realisten, in een poging om de hype rondom de term te vervangen door een grondige kennis van deze nieuwe baanbrekende technologie.

in reactie op de gepubliceerde digitaliseringsstrategie wil ik graag uw aandacht vragen voor het volgende:

De blockchain wordt meestal uitgelegd als een soort van openbaar register; een publiek toegankelijke boekhouding waarin allerlei informatie kan worden opgeslagen die vervolgens door niemand meer kan worden veranderd of uitgewist. Hoe dat dan precies werkt, daar is veel meer tekst voor nodig, en dat is misschien ook niet zo belangrijk.

Want ook zonder de technische details te begrijpen, is het goed mogelijk om in te zien wat blockchain-technologie zo bijzonder en zo revolutionair maakt. Blockchain-technologie zet namelijk de deur open naar een economie waarin een belangrijk deel van de digitale infrastructuur “van iedereen en van niemand” is, in plaats van eigendom van grote, meestal Amerikaanse, bedrijven.

Voor een klein deel is dat al zo. “Het internet” is immers van niemand. Niemand heeft de macht om het uit te zetten en belangrijke onderdelen, waaronder de software waar de meeste servers op draaien, zijn open source - dat is software die iedereen gratis kan gebruiken en aanpassen. Maar de diensten die op de internet-infrastructuur worden aangeboden, zijn allemaal in private handen. En of ze nu Facebook, Google, eBay of Amazon heten: het zijn grote, machtige, particuliere bedrijven. En erger nog: het zijn praktisch monopolisten, die hun voorsprong steeds verder uitbouwen.

De bron van al die macht is data. Facebook weet meer van u dan uw moeder, en die kennis gebruikt het bedrijf om u precies die advertenties voor te schotelen waar u op gaat klikken en precies die artikelen die u gaat lezen. Een concurrent, die niets van u weet, maakt geen schijn van kans. Maar in een blockchain-wereld zouden die data, op een veilige manier, deel kunnen uitmaken van de infrastructuur. Van het gebied dat “van iedereen en niemand” is. Dan kan een concurrent er ook bij en kan hij echt concurreren. En het mooiste is: u bepaalt zelf wie u toelaat tot uw gegevens. Begrijp me goed: zo ver is het nog lang niet, maar het doorkijkje is al spannend genoeg.

Overigens hebben we, in Europa althans, veel ervaring met zaken die van iedereen en van niemand zijn. Tot circa 1800 kenden we gemeenschappelijke gronden; in het Saksische taalgebied heetten die “meent” of “mient”. Met de opkomst van het kapitalisme werden die bijna overal afgeschaft. Grond die gemeenschappelijk bezit was, kon niet aan een derde worden verkocht, en dat paste niet in het nieuwe economische model. Het zou goed kunnen dat een “digitale meent” nu, zo’n 200 jaar later, precies is wat we nodig hebben om alternatieven te ontwikkelen voor een wereld waarin een handvol bedrijven de dienst uitmaakt.

Helaas ontbreekt het in de digitaliseringsstrategie aan heldere keuzes op dit vlak. Ik wil u oproepen om uw rol en verantwoordelijkheid ten opzichte van onze samenleving actief op u te nemen, en niet langer af te wachten.

Dank voor uw aandacht, ik kijk uit naar uw vragen."

(komt deze tekst je bekend voor? Blockchain Realist Ronald Mulder schreef deze eerder voor RTVNoord)

Blockchain-realisten-lykle-de-vries

Lykle de Vries - BlockchainRealist

Seminar: wat kun je in jouw netwerk bereiken met Blockchain?

Welk probleem zou je in je netwerk met Blockchain technologie kunnen oplossen? Wat levert dit op voor de netwerkpartners? Welke risico’s zijn hier aan verbonden? Een boeiend seminar, samen met je netwerkpartners, met een concreet resultaat.